OVT

@ovt-vpro.bsky.social

De onvoltooid verleden tijd, elke zondag 10.00-12.00 op NPORadio1. Ook het thuis van je favoriete geschiedenisverhalen-podcast (Mina & mevrouw, Kweekje mi kwekipikin, De plantage van onze voorouders). Vind OVT in elke podcastapp. vpro.nl/ovt

Hoe werd er vanuit de kolonies naar de Oranjes gekeken? Samenstellers van 'Schaduwen van de Oranjezon' Esther Captain en Guno Jones geven in hun boek de ruimte aan een lang onderbelicht perspectief. ‘Er werd geprobeerd loyale onderdanen te kweken.’ Luister het hele gesprek in je podcast-app.

Of je nou met de trein gaat, onder een viaduct rijdt, overal kom je graffiti tegen. De verfspuitbus bestaat 75 jaar en hoewel het voor veel mensen niks meer is dan vandalisme heeft heeft de hedendaagse kunstwereld juist verrijkt, vertelt Aileen Middel, a.ka. Mick La Rock.

Van vandalisme naar hoge kunst, de herwaardering van graffiti

Of je nou met de trein gaat, onder een viaduct rijdt, of ergens in een stad wandelt, je komt er niet omheen. Graffiti. Voor veel mensen is het niks meer dan vandalisme. Toch is de wereld van graffiti…

vpro.nl

'Achter het beeld van een vriendelijk koningshuis met goede betrekkingen met de koloniën, gaat een harde cultuurpolitiek schuil, waarmee werd geprobeerd om loyale onderdanen te kweken.' Esther Captain vertelt over het grootschalige onderzoek naar het koningshuis en de koloniale geschiedenis.

Schaduwen van de Oranjezon: einde aan het Oranjegezinde koloniale sprookje?

Een portret van de koningin die de klas vriendelijk toekijkt boven het schoolbord, of oranje vlaggetjes bij bezoek van de koninklijke familie aan de Antillen: het heersende beeld van de kijk op de…

nporadio1.nl

We zijn zo veel meer dan onze hormonen', vertelt cultuurhistoricus Rina Knoeff. De overgang lijkt een puur biologisch proces, maar het blijkt ook een sociaal fenomeen. In 'Wisseljaren' komen de meest wrede behandelingen uit de geschiedenis voorbij: van bloedzuigers tot een soldeertang op de buik.

De VS, Denemarken en Groenland hebben afspraken gemaakt over het opruimen van Amerikaans afval. Geen toeval, vertelt Stine Jensen. In 1968 stortte op Groenland een Amerikaans vliegtuig neer met vier atoombommen aan boord. En dat was niet het enige Amerikaanse atoomgeheim op Groenland.

Na maanden van onrust is er dan toch een akkoord getekend tussen de VS, Denemarken en Groenland. De militaire aanwezigheid van de VS mag uitgebreid worden, terwijl de autonomie van Groenland en Denemarken gewaarborgd wordt. Maar is het de win-win-win zoals de Groenlandse premier het noemt?

De nucleaire geschiedenis achter het akkoord tussen Groenland, de VS en Denemarken

Na maanden van dreigementen en onrust binnen de NAVO werd 22 september dan toch een akkoord getekend tussen de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland. De militaire aanwezigheid van de VS mag…

nporadio1.nl

De dood van Alfredo Goeloe tijdens een arrestatie raakt een oude wond van etnisch profileren. Volgens onderzoeker Jair van Schalkwijk van Controle Alt Delete ligt de oorzaak hiervan van niet alleen bij vooroordelen van agenten maar ook binnen een breder systeem. Luister het gesprek in je podcastapp.

De AfD boekt steeds meer succes in de mainstream van de Duitse politiek, maar kent ook radicale randfiguren zoals de Reichsbürger. Wie zijn de Reichsbürger en wat is de link met de AfD? Duitslandcorrespondent Guy Hoeks vertelt meer over deze beweging van Duitse soevereinen en plannen van de AfD.

Het Nationaal Archief lijkt van plan flink te gaan korten in hun publiekstaken. Het zorgt voor onrust onder archivarissen, historici en betrokken publiek. Waarom is het belangrijk dat het Nationaal Archief deze taken blijft doen? Githa Biekman en Jan Hein Furnée uiten in OVT hun zorgen.

Onrust in archievenland

Het Nationaal Archief lijkt van plan flink te gaan korten in hun publiekstaken. Het zorgt voor onrust onder archivarissen, historici en betrokken publiek. Githa Biekman, directeur van de stichting 30…

nporadio1.nl

Zonder de Ierse weervrouw Maureen Flavin Sweeney was D-Day misschien heel anders gelopen. Zij deed als eerste een waarneming die cruciaal bleek voor de landing. Toch krijgt ze amper aandacht in de nieuwe film 'Pressure' over haar Britse collega James Stagg. Militair historicus Tijmen Dokter vertelt.

Koolbladeren tegen de hoofdpijn en saliesigaretten tegen de zenuwen. We kennen Klazien van Zalk van haar weerberichten en kruidentips of juist van de persiflages van Van Kooten en de Bie. Joep Boerboom schreef haar nieuwe biografie en vertelt over haar succes. 'Een echte influencer van haar tijd.'

In Peru is een skelet opgegraven, waarschijnlijk van een volwassen man die ritueel geofferd is in de pre-Inca Limacultuur. Het levert veel sensatie op, maar hoogleraar archeologie Alexander Geurds is dat zat. 'Als er een existentiële bedreiging op je afkomt, moet je ook het maximale offeren.’

Voor de voorstelling 'De Graanrepubliek' staat het standbeeld van Lenin midden in een graanveld. Het beeld herinnert aan de diepe sporen die de strijd tussen herenboeren en landarbeiders in Oost-Groningen achterliet. Tom de Ket vertelt over het intergenerationele trauma en belang van het dialoog.

Door de aanhoudende hitte, droogte en natuurbranden ontstaat er een nieuw ondergronds gevaar: oude explosieven uit WOII kunnen sneller ontploffen, vertelt oud-medewerker van de Explosieve Opruimingsdienst en oprichter van BeoBOM Frank Barink. Luister in je podcast-app: pod.link/1314370237

Geen interesse meer in de wereld? Of hou je je steeds minder bezig met nieuws? Volgens Hannah Arendt word je zo slachtoffer van een totalitair regime. 'Propaganda draait om verwarring zaaien. Als niemand weet wat waar is, verdwijnt ook de betrokkenheid bij de wereld,' zegt Joke J. Hermsen bij OVT

In 'Portret van de kolonisator & Portret van de gekoloniseerde' (1957) beschrijft Albert Memmi hoe kolonialisme niet alleen landen bezet, maar ook de geest van de gekoloniseerde aantast. 'Een diep gevoel van vervreemding en een voortdurende zoektocht naar identiteit blijft', zegt Esha Guy Hadjadj.

Arnhem, eind jaren zestig. Een groep criminelen waant zich onaantastbaar. Als reactie richt de politie een speciale eenheid op: de GBO. Hun harde optreden levert een beruchte bijnaam op: Het Gelders Bloedorkest. Frank van Dijk maakte er een podcast over. Luister nu naar deel 1.

OVT Doc: Gelders Bloedorkest

Ontdek de geschiedenis van het Gelders Bloedorkest, een verhaal over de onrustige jaren zestig in Arnhem, met geweld en politieinterventies die de regio hebben gevormd.

vpro.nl

Tussen de jaren 50 en 80 moesten 10 duizenden vrouwen hun kind gedwongen afstaan aan de kraamkliniek Moederheil. Nu, decennia later zoeken die kinderen nog steeds naar wie ze zijn en waar ze vandaan komen. En daar schiet moederheil.nl te hulp. Dore van Duivenbode vertelt over de kracht van de site.

Vroeger kostte het een hoop bureaucratisch gedoe, maar vanaf nu kom je in een paar klikken te weten of iemand die je kent lid was van de NSDAP, de partij van Adolf Hitler. Lynn Stroo vertelt over de impact van dit gedigitaliseerde archief.

Het Friese paard loopt gevaar lopen door inteelt en geldzucht. Het dier wordt steeds meer geboren met zware gebreken. Veel fokkers zijn ten einde raad, maar trekken niet aan de bel. Jorieke Savelkouls schreef al over het Friese paard en vertelt bij OVT waarom er zo’n zwijgcultuur heerst.

Leestip van gastrecensent Lotte Houwink ten Cate: 'Presence: a hidden history of the female body'. Erin Maglaque verzamelde verhalen van vrouwen tussen 1500 en 1800 en verweeft het met haar eigen leven en lichaam. Eén van die vrouwen is Jehanne du Noyer. Ze stond terecht voor seks voor het huwelijk.

Bild

Jip en Janneke, Otje, Floddertje. Stuk voor stuk iconische personages. Maar wat maakt hen zo tijdloos en herkenbaar? Rijksmuseum-conservator Marian Cousijn is de drijvende kracht achter de onlangs geopende grote Fiep Westendorp Tentoonstelling.

In de tentoonstelling ‘Ed van der Elsken. Up Close’ zie je dat hij veel meer was dan iconisch straatfotograaf. Voor OVT Doc duikt Rinke Vreeke met conservator fotografie van het Rijksmuseum, Hinde Haest, in het persoonlijke werkarchief van Van der Elsken.

Bild

De longlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is bekend! Check hier welke tien titels van een lijst van 351 historische boeken zijn geselecteerd. Op 25 oktober wordt de prijs live bij OVT uitgereikt door juryvoorzitter Frits Spits.

Bild

Alle atleten van de European Transplangames hebben één ding gemeen; ze ondergingen een orgaan-of stamceltransplantatie. Journalist en historicus Jeroen van der Kris ging kijken en had zelf een nieuwe lever nodig. Wat nu een gebruikelijke behandeling is, leek In de jaren 60 nog sciencefiction.

Bild

Vorige week overleed Marjane Satrapi op 56-jarige leeftijd. Zij was vooral bekend van de graphic novel en film Persepolis, gebaseerd op haar eigen ervaringen als jong meisje in Teheran rond de Islamitische revolutie. Haar impact was niet te onderschatten volgens Nafiss Nia.

Van katknuppelen tot boeken als 'How To Kill Your Girlfriend's Cat'. Naast dat katten al eeuwen trouwe huisdieren zijn, worden ze ook al lang gehaat. En daar zit een misogyne lading achter uit de Victoriaanse tijd, vertelt Maarten Reesink, docent Dier-Mens Studies aan de Universiteit van Amsterdam.

Op 6 juni 1940 werd het complete Nederlandse koopvaardijpersoneel door één pennenstreek van koningin Wilhelmina verplicht om door te varen voor de geallieerde oorlogsinspanning. Nu is er een plaquette onthuld om hun bijdrage aan D-Day te eren. Tijmen Dokter vertelt hier meer over:

Nederlands koopvaardijpersoneel herdacht in Normandië

D-Day: de beroemde dag in 1944 waarop de geallieerden landden in Normandië. Naast de vele Britse, Amerikaanse en Canadese soldaten waren er ook Nederlanders bij betrokken. Hun inzet wordt nu…

buff.ly