Bert De Vroey

@bertdevroey.bsky.social

Journalist VRTNWS buitenlandredactie/foreign news desk - auteur De kleuren van Amerika - maker podcast American Dreams (Klara en VRTMAX)

Het Starlinkverhaal is ook een waarschuwing voor nog meer risico’s: bedrijven en bedrijfsleiders, meestal Amerikaans, hebben grote systemen in hun greep waarvan de wereld - en zeker Europa - zich afhankelijk hebben gemaakt. Overheden moeten dringend terrein en controle terugwinnen.

Trump veroorzaakt een wereldwijde energiecrisis, wat de brandstofprijzen doet stijgen en de inflatie aanjaagt. Als dat een aanleiding (of excuus) wordt voor gewelddadig protest en onrust legt hij de schuld bij de migratie. Zo ondermijnt hij, parallel met Rusland, stabiliteit en democratie in de EU.

Poetin heeft vandaag van Trump niet alleen het signaal gekregen dat hij zich nog veel kan permitteren tegenover Oekraïne. Hij heeft ook begrepen dat hij zich nog méér kan permitteren tegenover Europa.

President Trump zet zichzelf klem met de oorlog in Iran en geeft dan de schuld aan een land dat zichzelf in een andere oorlog moet verdedigen. Geen principes, geen moreel kompas, geen strategie. Enkel korte termijn-improvisatie uit eigenbelang. Maar ook de diesel-deal met Poetin zal hem niet helpen.

Europa brandt, al weken, rivieren staan droog en duizenden mensen zijn gestorven door de hitte. En toch heb je niet het gevoel dat er bij politici een gevoel van urgentie is. Niet in Europa, en zeker niet in België.

De Belgische voetbalbond kijkt maar beter uit. Straks trekt Trump het NAVO-hoofdkwartier nog terug uit België of legt hij ons extra tarieven op. (En misschien is dit niet eens een grapje.) Een futiel akkefietje dat alles zegt over de psychologie en het beleid van de president, ook in grote kwesties.

Tussenstand van zaken: zoals verwacht spreken de VS en Iran elkaar nu al tegen over wat er is afgesproken over inspecties en tegoeden. Dat is deels spinning voor de eigen achterban, en deels de ander het gunnen om te spinnen, om de schijn van de deal op te houden. Maar vertrouwen wekt het niet.

Als dit een sterk en finaal akkoord was, kon Trump het zelf ondertekenen in Genève de komende week, hij is in de buurt, op de G7 in Evian. Dit is een intentieverklaring die mogelijk wel de Straat van Hormuz opent. Maar zal Israël lijdzaam volgen?

Trump zou al blij zijn met een soort deal als een belofte om een deal te sluiten, al zijn er nog tal van onopgeloste knelpunten. Hij wil het voor zijn verjaardag, voor de beurs, en misschien ook om iets in handen te hebben als hij maandag naar de G7 gaat.

Iran had eerder deze week gewaarschuwd dat het Israël weer zou aanvallen als Israël Zuid-Beiroet zou bombarderen. Dat Iran dit nu ook echt gedaan heeft, laat zien dat Iran er op rekende dat Trump op dit moment liever een deal wil met Iran dan geen ruzie met Israël.

Dat Israël afluistert en spioneert, ook in de VS, is op zichzelf niet het nieuwe element. Wat nieuw is, is dat dit nu gelekt wordt en als een “dreiging” in de Amerikaanse pers komt. Dat is het echte signaal dat de regering-Trump Israël de wacht aanzegt - een beetje toch. vrtnws.be/p.PqQlAnAO6

Afluisterapparatuur in telefoons en auto's: waarom de VS dreigingsniveau voor spionage door Israël verhoogt | VRT NWS Nieuws

Veiligheidsdiensten van de VS hebben afluisterapparatuur van Israël gevonden in overheidsvoertuigen en -telefoons. Dat schrijft The New York Times. Om die reden is het dreigingsniveau voor spionage do...

vrtnws.be

Trump heeft het decorum en gezag van het presidentschap al lang onderuit gehaald. Nu heeft hij ook de overtuigingskracht en ernst van topoverleg in de Situation Room verspeeld. De indruk die blijft hangen is er één van hulpeloosheid en desinteresse. Het Kennedy Center zit hem meer dwars dan Hormuz.

Zelden hebben woorden in de internationale diplomatie en veiligheidsakkoorden zo hun betekenis verloren. “Staakt-het-vuren”, “vredesakkoord” of “dicht bij een deal” - het is allemaal inhoudsloos geworden. Wat het vertrouwen in diplomatie en multilateraal overleg nog meer zal ondermijnen.

Trump heeft nu tegenover vier NAVO-bondgenoten concrete dreigementen geuit die je vijandig zou kunnen noemen: Canada (51e staat), Denemarken (Groenland), Spanje (uit de NAVO) en het VK (Falklands).

Hoe meer Trump rondbazuint dat een deal met Iran bijna rond is, hoe harder Iran het daarna weer kan spelen. Want Trump wil zo graag een deal. Maar met het risico dat alle onderhandelingen, ook die achter de schermen, op een bepaald moment toch weer afspringen en de oorlog hervat wordt.

Trump beweert dat Iran de uraniumvoorraad wil afstaan. Dat zou een grote stap zijn, klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Maar Trump is zo gretig om een overwinning te claimen en af te ronden dat Iran misschien wel wegkomt met halve beloften - militair verzwakt maar politiek-diplomatiek versterkt.