Hans Goslinga
@hansgoslinga.bsky.social
Journalist, politiek columnist Trouw. Hoe scherper de analyse, hoe milder de mening.
George Washington, de eerste president van de Verenigde Staten, waarschuwde bij zijn afscheid al voor een politieke ontwikkeling die een Trump zou opleveren. Hij zag ook scherp waardoor de democratie zou kunnen ontsporen: een doorgeslagen polarisatie. www.trouw.nl/columnisten/...
De geest van George Washington is dringend gewenst
trouw.nl
Pim Fortuyn riep een kwart eeuw terug ‘Ik zeg wat ik denk’ en toen begon de keet. Minister Pieter Heerma herneemt de poging de gevolgen van de individualisering voor het politieke bestel te keren, de versplintering en wispelturigheid van kiezers en gekozenen. Zijn eerste doelwit: de Eerste Kamer.
Het is gek: de Tweede Kamer vormt een kabinet en als dat valt, ontbindt het de Kamer en schrijft het nieuwe verkiezingen uit. Het is moedermoord, maar al lang praktijk. Scheidend onderkoning De Graaf wil er van af, omdat de vele wisselingen voor regering noch Kamer goed zijn. En er is meer.
De Amerikanen genieten nog altijd krediet in Europa. Ten diepste berust dat op de opofferingen die zij zich getroostten om de beschaving op ons continent te redden. Het soldatenkerkhof in Normandië getuigt ervan. Maar als minister van oorlog Hegseth daar spreekt over beschaving, wat bedoelt hij dan?
Voor Piet de Jong, de premier die onze natie kalm en vastberaden door de woelige jaren 60 leidde, is in Apeldoorn een standbeeld opgericht. De locatie is half verscholen. Jammer, want het leiderschap van De Jong zou nu van pas komen. Jetten kan er een voorbeeld aan nemen, als hij de tijd krijgt.
Heel mooie maar niet erg opgewekte column van Hans Goslinga. Bijgaand een vertaling van Rilkes panter. thehiddenlaw.com/2021/03/31/d...
De panter – Rainer Maria Rilke
Nieuwe vertaling van het bekende en ontroerende gedicht Der Panther van Rainer Maria Rilke
thehiddenlaw.com
Hans Goslinga@hansgoslinga.bsky.social · 3mo agoPremier Jetten leidt een coalitiekabinet, maar zijn ambt heeft constitutioneel ook een zelfstandige status die ruimte biedt zijn gezag te laten gelden. Dat is hard nodig als de democratie zelf in het geding komt, zoals deze week in Loosdrecht.
Premier Jetten leidt een coalitiekabinet, maar zijn ambt heeft constitutioneel ook een zelfstandige status die ruimte biedt zijn gezag te laten gelden. Dat is hard nodig als de democratie zelf in het geding komt, zoals deze week in Loosdrecht.
De politieke uitdaging in het ontzuilde Nederland is een nieuwe balans te vinden tussen individu en gemeenschap zonder in een autoritair systeem te belanden. Het slagveld in deze eeuw laat een spoor van vergeefse pogingen zien. Kan het kabinet-Jetten het tij keren in een harde machtsomgeving?
De historicus Romein zag vrijheidszin en tolerantie als twee kanten van dezelfde medaille. Iemand die zich wil uiten, moet immers dezelfde behoefte bij anderen erkennen. Nu de natie lijkt weg te kruipen in de schuilkelder, kan herontdekking van de ‘Nederlandse geest’ een nieuw perspectief scheppen.
Het kabinet-Schoof was geen incident, maar een oefenplaats voor een staatsrechtelijk vandalisme, dat het kabinet-Jetten nu al vol raakt. In de asielkwestie steunde de VVD de premier niet als premier, maar daagde hem als D66-leider uit ‘zijn senatoren’ tot ontrouw aan hun principes te bewegen.
Je kunt het vuil spel van de PVV in het senaatsdebat over de asielwetten noemen, maar dat legt wel bloot hoe kortzichtig het was van D66, CDA en VVD met een minderheidskabinet op pad te gaan. Daarmee schiepen zij ook in de Eerste Kamer ruimte voor machtsspel. Thorbecke voorzag al het chagrijn.
Met de saluutschoten waarmee St Eustatius op 16 november 1776 een schip onder de vlag van de Amerikaanse rebellen begroette, was Nederland de eerste die de nieuwe natie erkende. Na 250 jaar staat de band nu onder druk. Is de logeerpartij van de Oranjes op het Witte Huis het begin van het einde?
Het was de droom van de PvdA: een brede volkspartij die arbeiders en middenklasse verbindt. In Den Haag heeft de populist De Mos die droom waargemaakt: met zijn Hart voor Den Haag werd hij in arme, middenklasse- en rijke wijken de grootste. Een doorbraak die Pro tot nadenken moet stemmen.
Het Kamervoorzitterschap van PVV-ideoloog Martin Bosma is geen voetnoot in de parlementaire geschiedenis. Het is een onuitwisbaar teken van normalisering van radicaal en extreemrechts gedachtegoed als ‘gewoon een politieke mening’. grens weer een stukje verlegd www.parlement.com/column/20260...
Dubbele moraal | Parlement.com
De normalisering van radicaal gedachtegoed is geen onvermijdelijk proces, maar het resultaat van politieke keuzes, cultuur en een dubbele moraal.
parlement.com
De logeerpartij van Willem-Alexander en Máxima in het Witte Huis past in de lange lijn van omzichtigheid die ons land volgt tegenover grootmachten. De historicus Geyl vond dat strijdbaarheid is geboden als vrijheid en menselijke waardigheid in het geding komen en dictatuur de beschaving bedreigt.
‘De Nederlanders genieten liever van hun vrijheden dan dat ze van hun rechten gebruik maken’. De waarneming is van een Britse ambassadeur in Den Haag uit 1860. De matige opkomst bij de lokale verkiezingen wijst nog altijd op lauwheid van de burgers. Maar ligt het echt alleen aan hen?
‘Ontneem de gemeente haar macht en onafhankelijkheid en u vindt slechts onderdanen en geen burgers’, schreef de denker Tocqueville. Schuilt daar de verklaring voor de kwijnende lokale democratie, die zich uit in een dalende opkomst? Het lijkt erop: gemeenten liggen aan de ketting van het Rijk.
Yesilgöz kaapt Buitenlandse Zaken op klaarlichte dag
Yesilgöz kaapt Buitenlandse Zaken op klaarlichte dag
trouw.nl
De politicoloog Lijphart noemde in een sleutelboek over onze coalitiepolitiek saaiheid ‘een symptoom van een gezonde democratie’. Hoewel hij in 1968 een kentering zag, hield het bestel stand en was het landsbestuur 40 jaar redelijk stabiel. Totdat het toeslagenschandaal een keerpunt inluidde.
Het zou al heel wat zijn als het kabinet-Jetten de tendens van pathos en chaos in de politiek kan keren. Redelijkheid fatsoen zijn nodig om een eind te maken aan ‘de verwoesting van de openbare eerlijkheid’, die volgens de historicus Huizinga volgt als giftige polarisatie de overhand neemt.
D66 en CDA zijn te meegaand geweest in de formatie. Coalitieakkoord draagt sterk VVD-stempel. De machtspolitiek die deze partij inzette verdraagt zich slecht met uitnodiging aan de oppositie mee te regeren. Een weeffout die Jetten nog lelijk kan opbreken.
Kabinet-Jetten staat voor immense opdracht: de schade herstellen die onder laatste kabinetten-Rutte en Schoof is aangericht in de driehoek burger-politiek-bestuur. Tegelijk een weg vinden in een nog onbetreden wereld. En dat in een harde machtsomgeving, waar ‘altijd een duiveltje op de loer ligt’.
NRC-columnist Heldring schreef al in 2011 dat Europa op eigen benen moest gaan staan, ook militair. De voogdij van Amerika was tijdens de Koude Oorlog onmisbaar, maar werkte ook verslavend. Hij meende dat de liefde de Europeanen blind maakte voor de machtspolitieke motieven in de relatie.
Op papier lijkt een minderheidskabinet niet zo gek. Bontenbal ziet er een middel in om de politieke cultuur minder verkrampt te maken. Gaat dat werken? Je kunt iets veranderen, de machtsfactor blijft, zoals de VVD in deze formatie laat zien. Het levert een geforceerde ‘politieke realiteit’ op.
D66 en CDA accepteren de blokkadepolitiek van de VVD versus GroenLinks-PvdA als een ‘politieke realiteit’. Dat betekent een kabinet op smalle grond in tijden waarin de machtspolitiek van de grote mogendheden de democratie onder zware druk zet. De VVD laat meer dan alleen Links in de steek.
Kabinetsformaties duren steeds langer, kabinetten zitten steeds korter. De vraag is dan ook of het huidige proces van machtsvorming nog houdbaar is. Het biedt politici te veel ruimte voor machtsspelletjes en werkt eerder vervreemdend dan verplichtend tegenover de kiezers.
Het speelveld voor het mobiliseren van regeerkracht en stabiliteit is door de opkomst van het populisme al klein. De VVD onder Yesilgöz maakt het door haar blokkadepolitiek nog kleiner. De kleingeestige machtsdrift rond de Hofvijver is altijd groter dan het landsbelang.
Volgens een oude politieke wijsheid gaat de coalitiekeuze aan echte onderhandelingen vooraf. Waren Jetten en Bontenbal dan te voorbarig met hun eerste inhoudelijke stappen? Nee, in deze precaire tijd hebben ze een voorbeeld gesteld, dat afrekent met de verharding en chaos van de laatste jaren.
