In het archief stuit Alma Mathijsen op een merkwaardig schrijverskwartet uit de jaren tachtig. Tussen Gerard Reve, Jan Wolkers, Harry Mulisch en Jan Cremer duikt slechts één vrouw op: Hannes Meinkema. ‘Zonder het seksistische spel had ik Hannes Meinkema nooit ontdekt.’

Een schrijverskwartet met tien mannen en één vrouw: Hannes Meinkema

literatuurmuseum.nl

Hieperdepiep hoera! Vandaag mag Thé Tjong-Khing 93 kaarsjes uitblazen 🥳 Al decennia weet hij iedereen te betoveren met zijn fantastische illustraties! Zijn favoriete onderwerp? ‘Alles wat in het echt niet kan:’ fantasieën, sprookjes en mythen🔮

Thé Tjong-Khing (93) werkt nog elke dag: ‘Nu ik ouder ben,...

Marjolein Visser ging op bezoek bij (de naar eigen zeggen erg verlegen) Thé Tjong-Khing voor een persoonlijk gesprek over zijn inmiddels zeven decennia omspannende loopbaan als illustrator. Hij tekent nog elke dag en denkt voorlopig niet aan stoppen. ‘Gewoon zo door, dat wil ik het liefst.’

literatuurmuseum.nl

Het is de dag van de #vriendschap! Het uitgelezen moment om een kijkje te nemen in ons archief, waar talloze persoonlijke, lieve en openhartige brieven liggen, verzonden van en naar bevriende schrijvers. Zo ook de ansichtkaarten die Charlotte Mutsaers en Louis Lehmann elkaar stuurden.

Charlotte Mutsaers en Louis Lehmann, gezamenlijk zingend over de moord op moorddadige vissers

Deze vriendschappelijke en ietwat onhandige briefwisseling kwam wel voor een hele merkwaardige reden tot stand. Namelijk: vissen!

literatuurmuseum.nl

Wanneer A. H. Nijhoff en de Engelse kunstenaar Marlow Moss elkaar in Parijs tegen het lijf lopen, vormen de twee vrouwen bijna direct een paar. Marlow, ook wel liefkozend 'bird’ genoemd door Nijhoff, blijkt een grote bron van inspiratie te zijn voor Nijhoffs eerste roman Twee meisjes en ik (1931).

A.H. Nijhoff en Marlow Moss | Schrijversgalerij

‘Zij had het haar tot boven de oren laten wegknippen, zodat het, in een scheiding over haar kleine schedel neergeborsteld, slechts met een dunne, glanzende lijn het streng ovaal van haar hoog, wit voorhoofd aan weerszijden omsloot.’

literatuurmuseum.nl

‘Het schrijverschap is een slavenbaan, je moet blijven produceren anders lig je er in de kortste keren weer uit.' Ook Thea Beckman werd niet altijd gelukkig van het circus dat literatuur heet, schreef ze aan haar jonge collega Jacques Vriens. Lees haar openhartige brieven op LiteratuurLab.

Thea Beckman: ‘Het schrijverschap is een slavenbaan’

Wie een paar jaar niets meer heeft geproduceerd, heeft de grootste moeite er weer in te komen. Toch is het ook zaak niet te véél te schrijven, anders verdringt het ene boek het andere en dat deugt evenmin.

literatuurmuseum.nl

Ook schrijvers trekken er in de zomer op uit om te vertoeven in de zon, bergen te beklimmen, cultuur te snuiven of aan het strand te genieten. 1. Jan Hanlo 2. Beb Vuyk tijdens een reis van Soekaboemi naar Bandoeng, 1939 3. Simon Vestdijk met zijn vader in de Harz, 1923 4. Godfried Bomans in Tunesië

Vandaag is Anna Enquist 81 jaar geworden! 🎈🎂 ‘Mijn schrijven is begonnen nadat ik gestopt was met pianospelen. Ik had het zo druk met mijn werk als psychotherapeut, dat ik het dagelijks trainen niet langer vol kon houden.’

Anna Enquist - Verstand van gevoel, in taal en muziek

Afscheid nemen en de louterende werking van muziek, het zijn centrale thema’s in het werk én leven van Anna Enquist. Ontdek het in dit verhaal over één van Nederlands populairste schrijvers.

literatuurmuseum.nl

In het archief liggen de Tour de France-voorspellingen van Wim Hofman. Eind jaren ’80 hield hij samen met zijn familie de koers nauwgezet in de gaten. Roman Helinski bekijkt de krantjes van Hofman, waarin resultaten worden besproken en verdachtmakingen tegen winnende familieleden worden geuit.

‘Wie zich erg vreemd gedraagt, dient ook urine in te leveren’: de Tour de France-pool van Wim Hofman

literatuurmuseum.nl

Voor schrijver Emma van Hooff, geboren en getogen in Noordwijk, is het onoverkomelijk om over de zee te schrijven. In de jeugdgedichten van Henriette Roland Holst-van der Schalk, afkomstig uit hetzelfde kustdorp, verwachtte zij het duin van 1884 te zien. Maar niets is minder waar.

Ik verheugde mij erop de zee van een eeuw geleden te zien in de jeugdgedichten van Henriette Roland Holst

literatuurmuseum.nl

Drie jaar geleden stierf Marga Minco op 103 jarige leeftijd. Met haar sobere schrijfstijl, die een grote diepgang en complexiteit verborg, schreef ze een indrukwekkend oeuvre over de oorlog en de nasleep ervan; als overlever je plek vinden. 📸 : Marga Minco te Enkhuizen, 1963.

Kiekjes van Marga Minco: dat iemand halverwege zo’n lang leven al zoveel achter de rug kan hebben

Een oeuvre waarvoor ze zowel de Constantijn Huygensprijs als de P.C. Hooft-prijs in ontvangst mocht nemen.

literatuurmuseum.nl

Vriendschap is verdomd ingewikkeld. Zeker voor een schrijfster die bekendstaat als zwijgzaam en vrijwel onzichtbaar. ‘Mijn vriendschappen’, schreef Frida Vogels, ‘bestaan voor het grootste deel uit schuldgevoelens.’ Afgelopen zondag overleed Frida Vogels. Lees meer over haar op LiteratuurLab.

Frida Vogels en J.J. Voskuil: een verdomd ingewikkelde vriendschap

Als een vriendschap, zoals Frida Vogels schreef aan J.J. Voskuil, voor het grootste deel uit schuldgevoelens bestaat, is stilte een onvermijdelijk onderdeel ervan. Marc van Zoggel duidt dit ‘epistolaire wedstrijdje navelstaren’.

literatuurmuseum.nl

Vandaag is het de dag van het #sprookje! In het archief van het Literatuurmuseum liggen allerlei objecten die iets te maken hebben met sprookjes: waaronder twee piepklein sprookjesboekjes én vergrootglaasje. Dit boekje, dat maar 4,5 bij 2,8 centimeter meet, was in 1966 het kinderboekenweekgeschenk.

Het kleinste sprookjesboek: een groots idee gevangen in een...

In 1966 verraste de CPNB jong en oud met een bijzonder Kinderboekenweekgeschenk: een miniatuurboek. Het kleinste sprookjesboek kwam in een luciferdoosje, met een minivergrootglas. Een groots idee gevangen in een klein doosje, dat moeiteloos de tand des tijds heeft doorstaan.

literatuurmuseum.nl

In de expositie ‘De weg naar een onafhankelijke literatuur' volg je vijf Surinaamse schrijvers die hun tijd ver vooruit waren: Anton de Kom, Albert Helman, Rudi van Lier, Trefossa en Bea Vianen. Ze laten een krachtig geluid horen over de rijke cultuur en de geschiedenis van Nederland en Suriname.

Surinaamse Schrijvers - De weg naar een onafhankelijke literatuur

De laatste jaren is zichtbaar geworden hoeveel Surinaamse schrijvers hebben betekend voor de onafhankelijkheid van hun land. Deze online tentoonstelling zoomt in op vijf schrijvers die hun tijd...

literatuurmuseum.nl

Afgelopen jaar ontving het museum de literaire nalatenschap van dichter én beeldend kunstenaar Chr.J. van Geel. Hij maakte er een gewoonte van om brieven aan zijn vrienden te versieren met grappige kleine vogeltjes. Vrolijke vogeltjes, bijna van de pagina dansend, in alle soorten en maten.

‘Ze zien er geen van alle uit of ze kunnen vliegen’: De vogels van Chr.J. van Geel

Oorspronkelijk begint Chris van Geel als beeldend kunstenaar, maar al snel dicht hij ook en de poëzie neemt binnen de kortste keren het meest van zijn tijd in beslag. 

literatuurmuseum.nl

Als zestienjarige schilderde Jan Cremer dit zelfportret. De sterke, donkere contouren waarbij de kleuren rood en zwart overheersen maken de invloed van de Cobra-beweging zichtbaar. Wil je zijn werk in het echt bewonderen? Bezoek de expositie in Museum de Fundatie in Zwolle.

Zelfportret Jan Cremer | Schrijversgalerij

‘Aangenaam, Jan Cremer, van beroep kunstschilder, ik wil jullie een kijkje geven op het leven van een tijdgenoot, die in de kunst zit. Ik ben nog géén twintig en in woon in...

literatuurmuseum.nl

Fijne Vaderdag! Speciaal voor Vaderdag dook John-Alexander Janssen in het archief van het Literatuurmuseum op zoek naar foto’s van schrijvers met hun kinderen. Oprecht, vertederend, ontwapenend en trots staan deze papa's op de foto met hun kroost.

Vader, schrijver. Een vaderende schrijver over zijn ervaringen

Ter ere van Vaderdag bekijkt vader en schrijver John-Alexander Janssen in het Literatuurmuseum foto’s van bekende schrijvers met hun kinderen. J.C. Bloem, Lucebert, Simon Vestdijk, Harry Mulisch... zouden de paradoxen van het ouderschap hen even scherp hebben getroffen?

literatuurmuseum.nl

De langste dag en kortste nacht van het jaar zijn aangebroken, en dat betekent maar één ding: het is #midzomer vandaag.   In het Literatuurmuseum ligt een bijzondere bewerking van Shakespeare's toneelstuk A Midsummer Night’s Dream. Lees meer over deze versie van Sonja Prins op LiteratuurLab.

‘Wat is er dat ons bindt?’ Een Midzomernachtsdroom van Sonja Prins in Ravensbrück

‘Bij het licht van een oliepitje’ en met ‘stompjes potlood’ creëerde zij een toneelstuk waarmee de spanningen tussen de gevangenen in het kamp overbrugd werden.

literatuurmuseum.nl

‘Hoe intensiever ik bezig ben mijn leven om te vormen tot een verhaal’, vertelt A.F.Th. van der Heijden ‘des te leger komt me dat feitelijke leven zelf voor.’ Thomas Heerma van Voss sprak de schrijver in zijn nieuwe woning. Lees het hele interview op LiteratuurLab.

‘Omtrent een eventuele biograaf heb ik uitsluitend negatieve fantasieën. Elke gedachte aan een biografie herleid ik tot misplaatste ijdelheid.’

literatuurmuseum.nl

‘De Pippi Langkous van Nederlandse illustrator Carl Hollander is het toonbeeld van tegendraadsheid met haar flexibele ledematen en die eeuwige geniepige glimlach’ Vandaag is het 92 jaar geleden dat Carl Hollander werd geboren. Het waren zijn illustraties die gestalte gaven aan Pippi Langkous.

Op de illustraties van Carl Hollander heeft Pippi Langkous haar wilde haren nog

Het ultieme symbool van tegendraadse kinderlijkheid is toch wel Pippi Langkous, het vrijgevochten meisje met de oranje springvlechten.

literatuurmuseum.nl

Mensje van Keulen wordt vandaag 80! 🎂 ‘Gewoon een kwestie van doorgaan,’ deelde ze in haar interview met Thomas Heerma van Voss over haar schrijven. ‘Dat is altijd mijn houding geweest. En ook mijn geluk.’ Lees het volledige interview met Mensje van Keulen op LiteratuurLab.

‘Toen ik die dagboeken schreef, dacht ik geen moment aan publicatie. Ik begon ermee omdat ik vastzat met een nieuwe roman'

‘Kijk, zo kan je op de seconde nauwkeurig zien dat de tijd veel te snel gaat.’ Mensje van Keulen wijst opgetogen naar de recorder die tussen ons in op tafel ligt.

literatuurmuseum.nl

‘Vasalis’ gedichten lijken iets te weten wat de dichter zelf niet wist: het schrijven kan er altijd bij, en dat maakt het niet minder vanzelfsprekend.’ Lieke Marsman schreef drie artikelen over dichters die zij bewonderde: Judith Herzberg, M. Vasalis en Rutger Kopland.

Lieke Marsman

‘Het allereerste gedicht dat ik ooit las, of in ieder geval het eerste gedicht dat ik ooit mooi vond, was van Judith Herzberg.’

literatuurmuseum.nl

Fijne Opa en Oma dag! 🌻 De jeugdliteratuur zit er vol mee: liefdevolle, knotsgekke en gezellige grootouders. In het archief van het Literatuurmuseum bevindt zich een schat aan kiekjes van auteurs met hun kleinkinderen. Bekijk de aandoenlijke foto's van Leo Vroman, Annie Salomons en Tjalie Robinson.

De Groene bloem-trilogie volgt de liefde tussen twee jongemannen in de tijd van Oscar Wilde en zijn kunstenaarsvrienden. Renée van Marissing verdiept zich in het onderzoek van schrijver Floortje Zwigtman. ‘Ze heeft niet alleen de personages maar heel eindnegentiende-eeuws Londen tot leven gebracht.’

‘Het heeft iets geestigs dat drie zulke lijvige boeken in van die kleine schriften zijn opgeschreven’

Het is nogal een waagstuk, een trilogie van 1600 pagina’s over een jonge homoseksueel in Londen, eind negentiende eeuw.

literatuurmuseum.nl

Anja Meulenbelt ontvangt deze maand de P.C. Hooft-prijs. De schrijfster, politica en activist is een icoon, bekend bij iedereen die ooit het woord ‘feminisme’ heeft uitgesproken. 'Je zou mij juist kunnen zien als exponent van het succes-feminisme.'

Anja Meulenbelt: ‘Ik klaag niet. Ik klaag aan’

Alma Mathijsen leest de strijdvaardige artikelen van Anja Meulenbelt. In de ingedutte maatschappij van de jaren ’90 – die allergisch lijkt voor activisme – benadrukt Meulenbelt met vurige woorden en aangrijpende reportages hoe hard het feminisme nodig is.

literatuurmuseum.nl

Hieperdepiep hoera, vandaag is het Annie M. G. Schmidt-dag! 🎈 Ontdek meer over de veelzijdige illustraties bij haar verhalen in de online expositie: Van Pippeloentje tot Dikkertje Dap: 70 jaar illustraties.

Van Pippeloentje tot Dikkertje Dap: 70 jaar illustraties bij Annie...

Is er een Nederlandse schrijver van wie het werk door meer tekenaars is geïllustreerd dan Annie M.G. Schmidt? Deze rijk geïllustreerde online tentoonstelling biedt een panorama van zeventig jaar...

literatuurmuseum.nl

Vandaag is de 105e geboortedag van Karel van het Reve. 🎂 Eén van de belangrijkste essayisten uit het Nederlandse taalgebied, wiens stijl gekarakteriseerd werd door een helder toon, gezond verstand en nuchterheid. Lees meer over zijn werk op LiteratuurLab.

Simon Carmiggelt en Karel van het Reve: verslag van een...

De correspondentie tussen Simon Carmiggelt en Karel van het Reve (een stuk minder bekend dan die tussen Carmiggelt en de andere Reve-telg) ademt genegenheid en waardering. John-Alexander Janssen bekijkt de collectie brieven en kaarten in het Literatuurmuseum.

literatuurmuseum.nl

‘Na 25 jaar rollebollen op het Gooische matras mag ik dan nu plaatsnemen in het hemelbed van Nederlandse literatuur’ Vandaag is het 87 jaar geleden dat Wim de Bie werd geboren. Lees meer over zijn literaire escapades op LiteratuurLab.

Wim de Bie en het hemelbed der Nederlandse literatuur

Bij het overlijden van Wim de Bie lag het accent logischerwijs op zijn grensverleggende televisiewerk met Van Kooten. Maar De Bie liet ook een imposant en volstrekt eigen literair oeuvre na. Thomas Heerma van Voss bekeek zijn archief in het Literatuurmuseum.

literatuurmuseum.nl

‘Hij rijdt, hij rijdt, hij rijdt!’ Kees van Kooten en Wim de Bie schreven jarenlang het literaire katern vol, in de schoolkrant van het Dalton Lyceum. Christiaan Weijts bekeek Dalton Klanken en las het column ‘Rijwiel met hulpmotor', waarin de Van Kooten schrijft over zijn allereerste brommer.

‘Tjeerd had ik 'm genoemd’: de eerste brommer van Kees van Kooten

Christiaan Weijts stuitte op een verhaal over Kees z’n eerste brommertje. Een voorstadium van de latere stukjesschrijver, of ís hij hier al een goede columnist?

literatuurmuseum.nl

'Vrouwen die schrijven krijgen soms kinderen. Dat ze moeder en schrijver zijn maakt ze geen schrijvende moeders, maar schrijvers met kinderen.’ Speciaal voor Moederdag dook Renée van Marissing in het archief op zoek naar schrijfsters die het moederschap en schrijverschap hebben gecombineerd.

Geen schrijvende moeders, maar schrijvers met kinderen

Vrouwen die schrijven krijgen soms kinderen. Ter ere van Moederdag bekijkt Renée van Marissing in het Literatuurmuseum mooie, soms ontroerende foto’s van schrijvers met hun kinderen.

literatuurmuseum.nl

Vandaag is de 78ste geboortedag van Edgar Cairo! Voor Dean Bowen was een duik in het archief van de schrijver meer dan het bevredigen van nieuwsgierigheid: ‘Het was een ontmoeting met een geest die het bewaren waard bleek.’ 📸: Edgar Cairo, 1976. Foto: Jan Stegeman/Collectie Literatuurmuseum

‘Een ontmoeting met een geest die het bewaren waard bleek’

In de expositie 'Opnieuw in woorden gevat' blikt Dean Bowen terug op zijn eerste kennismaking met het archief van Cairo.

literatuurmuseum.nl