Taaldokter

@taaldokter.bsky.social

Taaldokter, allround-burger, Joost Swanborn

Meestal zeggen we ‘kortdurend’, maar ‘langdurig’. Waarom niet kortdurig? Of langdurend? Die uitgang ‘-end’ is die van het tegenwoordig deelwoord, wat juist beter past bij een voortdurende situatie. En die op ‘-ig’ duidt meer op verwantschap (de kenmerken van lange duur hebbend’).

Het onuitroeibare verdienmodel van zo’n ‘strateeg op het gebied van inclusie en sociale rechtvaardigheid’ die, ongehinderd door taalkundige kennis, enormiteiten debiteert in @nrc.nl. Nee, ‘traditioneel’ suggereert geen neutraliteit. Nee, woorden bepalen je opvattingen niet. Lulkoek.

BildBild

‘Wapenwijs’. Gruwelijk woord, om meerdere redenen. “Ze kunnen lezen noch schrijven, maar gelukkig zijn ze wel wapenwijs.” Valt nog mee dat het niet ‘vuurwapengeletterd’ wordt genoemd.

Bild

Tv-journalistiek 2026. Presentator @omroepwnl.bsky.social, van de generatie die alles letterlijk neemt, trekt wit weg van het woord ‘monsterverbond’: ooit een reguliere term voor een verstandshuwelijk tussen partijen met in wezen tegengestelde belangen. De gruwel, anderen monsters noemen!

“Wij voeren een nogal gebrekkige administratie. Eerste klas wordt tweede klas maar blijft eerste klas dus er verandert niks maar dat lijkt wel zo, dat je straks niet komt zaniken.” Onbegrijpelijk abominabel beleid en dito communicatie van NS.

Bild

‘Betamen’ is zo’n werkwoord dat geloof ik al eeuwen zowel persoonlijk als onpersoonlijk (met ‘het’ of een pers. vnw als onderwerp) en wederkerend én niet-wederkerend wordt gebruikt, maar meestal wordt vervangen door een afgeleid bijvoeglijk naamw. Toch vind ik dit onbetamelijk.

Bild

Gisteren ‘t begrip ‘aurafarmen’ leren kennen. Het paradoxale aan de populariteit van dit soort jongerentaal is dat die wordt bepaald door hun 6-7-achtige vaagheid: alleen ingewijden kunnen beoordelen wie ‘t goed gebruikt - maar wie bepaalt of je behoort tot die esoterische kring?

Gevraagd naar de naam van zijn restaurant legde ober uit dat het oude Venetië contact onderhield met Arabische hasjgebruikers die niet terugschrokken voor politieke moord. Zo zou het woord ‘Ḥaššāšīn’ zijn verbasterd tot ‘assassino’ en de wereld hebben veroverd. Lekker gegeten.

Bild

Ik vrees dat ik wellicht enkele andere hotelgasten uit de slaap heb gelachen, afgelopen nacht. (Een helaas steeds sporadischer genoegen met het voortschrijden der jaren, iets nog onbekends lezen en hardop in de lach schieten.)

Bild

Een goedenmorgen vanuit het Amsterdam van het zuiden. Hier kijkt taalkundige en lexicograaf Niccolò Tommaseo uit over Venetië. Zijn gestalte, ondersteund door werken van Dante en Homerus, staat bekend als ‘el Cagalibri’: de boekpoeper.

Bild

Gelukkig wordt niet élke aankondiging door AI gegenereerd. Maar die populaire frase ‘misschien juist daarom’ is net zo leeg. En of behoren tot een ‘humuslaag’ nou zo complimenteus is? Zingen wij nu het nalied.

Bild

Fietsenmaker stopt na lange loopbaan met z'n zaak. "Als mensen zich echt geholpen voelden, gaf me dat zo'n goed gevoel." Vroeger had je dit gezegd zonder het 'gevoel' aan beide zijden te benoemen: "Ik hielp de mensen graag".

Bild